Support Lokal: Sa Akong Pagtan-aw og Indie

Sa sige nato og ingon nga “support local” pila ba ka local movements ang atong gisurpotahan? Tigbasahan ba tag libro nga sinuwat sa atong mga magsusuwat? Tigtan-aw ba tag mga salida sa sine nga mugna sa natong mga Bisaya? Tigpaminaw ba tag musikang Binisaya matag karon ug unya? Kon dunay play o musical play nga gi-show sa teyatro, mogahin ba tag panahon aron tan-awon?

Ang “local arts” nato nanginahanglan sa atong suporta. Kon kutob ra ta sa yawyaw nga “support localwith all the hashtags necessarily unya dili ta mobasa sa atong mga magsusuwat, dili ta motan-aw sa atong mga salida, dili ta maminaw sa atong musika, ug dili ta motan-aw sa atong mga play ug musical play wala nay pulos.

Ning bag-ohay lang, nitan-aw kog indie film. Na-convince ko sa rave reviews nga nadawat niini. Sa akong pagtan-aw duna koy na-realize nga mga punto sa atong pagsuporta sa local movies:

1. Unlike sa foreign productions, gamay ang budget sa mga local film.

Dili barato ang paghimo og usa ka salida. Tungod sa kamahal niini, mabantayan nato usahay sa mga indie films nga dunay gagmayng mga problema tungod sa limited nga budget. Pananglitan, dili smooth ang mga shots ug dunay mga cut nga makapainat sa dunggan. Hinuon, dunay mga salida nga bisan gamay lang ang budget makaingon gihapon ta nga maayo kining pagkahimo. Limpyo ug sulit sa atong gibayad. Kon lisod ang paghimo og short film, unsa na lang ang full-length film?

2. Ang pag-judge nato sa usa ka indie film kinahanglan dili lahi sa pag-judge nato sa mainstream films.

Kon inyong nabantayan, gamay ra kaayo ang deperensya sa atong ibayad sa pagtan-aw og Hollywood movie ug usa ka indie film. Gani limited screening ra man ning mga indie ug swerte na kon mapasalida sa sinehan. Mas gamay gyod ang kita sa mga indie film (kon duna man) apan kon dili nato suportahan, duna pa kay mga future filmmakers?

Dili tungod kay indie dapat duna nay special treatment. Apan unsaon man gyod pagtrato ang usa ka indie film? Sa iya bang visuals? Sa acting? Sa sugilanon? Sa akong nahibaw-an, kon bati gani ang imong sugilanon, ayaw na lang na ipadayon imong gihimo. Sayang lang. Pero, usahay, dunay mga sugilanon dinha sa mga salida nga atong gitan-aw nga dili nato masabtan. Maglisod ta og sabot kay kuwang ta og background sa topic. O babaw lang kaayo ang atong hunahuna.

3. Kinahanglan dili ta insensitive kon motan-aw og indie films.

Compared sa mainstream films, indie films tend to be experimental. They break rules and traditions to tell a compelling story and good motivation. Wayuk ang acting; exciting ang cinematography. Usahay kon dunay kuwang sa usa ka aspeto, mabawi ra uban.

Kon wala gyod tanan, aw, hangtod sa sunod salida. Makaguol lang hunahunaon nga imong giuna tong salida nga local compared sa usa ka mainstream movie nga nindot sad og reviews. Pero unsaon ta man. Mao baya ni ang risk sa atong pag-support local. Kon makatayming sad, sulit kaayo ang indie film kon 100% nga makaigo sa imong kasingkasing.

4. Dili tungod kay nindot na para sa uban, nindotan na ka. Dunay mga salida nga dili ta maka-relate tungod kay wala kaayo nato masabtan.

Film critics tend to come from angles we typical viewers aren’t accustomed to. Kinahanglan pa ta explainan o dili ba inaton nato ang atong patience kay art is art lagi, bay. Usahay lisod i-explain pero duna na siyay meaning. Wala lang ta kasabot. Ug dili tungod kay wala ta kasabot bati na siya. Basin ang point niya kay dili gyod ta mapasabton sa iyang point. Ay, ambot.

Sa laing bahin, some films tend to impact a number of viewers lang. Pananglitan, dili tanan ganahan og slow films nga balig lima ka minuto nga maglakaw lang ang imong karakter dinha sa screen. Sa mga naanad og mainstream movies, lisod kaayo ni ipasabot nganong ingon ani ni. Naa say uban nga ang iyang topic para lang gyod sa certain demographics. Pero maayo unta kon maapil ni sa mga critics sa ilang pag-review sa salida. Unsiyalan ba nga i-ignore man lang usahay kay art is art lagi.

5. Mas maayo nga mo-criticize og salida inig human og tan-aw kaysa magsige og ingon nga nindot bisan wala gyoy planong motan-aw.

Duna koy kaila nga sige og ingon nga “support local” pero wala pa gyod siyay natan-aw nga indie film kay mahalan kuno siya ug dili worth it. Pagka na lang gyong tawhana! Lisod bitaw i-explain nganong kinahanglan tang motan-aw og salida nga atong mugna kon dunay usa ka laing salida nga sa samang presyo matan-aw nila ug international ang drama. Swerte kon nindot og personal review inig human, pero usahay sad baya kagwang sad ning mga mainstream movies.

Sa ato bitaw nga pagsuporta sa local, mo-take gyod ni og risk. Mogasto gyod ta. Ug kon dili ta willing mogasto, we can only support local in a mediocre way. Mamatay ning local kon padayon gihapon ta nga mag-agad og libre.

 

PS – Ikaw, willing ba kang motan-aw og indie?

(hulagway sa cover gikan sa short film nga “Gugmang Tiunay ni Daniella” nga mugna sa ACT-UP)

About Rome Nicolas

Magsusulat sa Binisaya. Garbo iyang pagka-Bisaya. Hilig og kaon. Laagan. Tatak Bisaya. Padayon!

View all posts by Rome Nicolas →

20 Comments on “Support Lokal: Sa Akong Pagtan-aw og Indie”

  1. Not so much into movies but I read books na local. Naay times na ganahan kaayo ko sa movie pag watch nako then pagbasa nako sa reviews kay ma surprise ko na daghan di ganahan ug daghan sayop makit-an ang reviewer. Haha. Lahi2x gyud siguro tag trip and I think na lang na it’s the “job” of the reviewer to criticize the film and find something not good about it.

    1. Sakto ka, Rea. Pero bisan ordinary viewer lang, naa jud nay makit-an nga something off especially if klaro ra siya kaayo. But sige lang, the real challenge is find beauty in something if you think there is none. Huhu.

  2. Mu support kog local movies it’s just that panagsa ra sya mugawas sa sinehan like indie film pero Ganahan ko sa mga concept nila sa indie kay mugawas ang tinud anay nga talent dili lang sa panindotay og effect sa usa ka salida. Yes, mu agree ko dapat before mu comment mu watch sa ta dili kay muuyon rapud ta sa ingon sa uban.

    1. Indie films tend to show us something we don’t usually see everyday… and I think nindot ni siya aron ma-challenge ang atong utok og hunahuna!

    1. Na-screen na na kaduha but I missed both screenings, too. Yes, will keep that in mind. Feel good movie and paningkamotan nako naa nako sa next showing! Kuyog ta, Pam!

    1. It’s never too late to consider watching a local movie. Manlimbawt imong balhibo tingali kon makadungog kag Binisaya sa big screen! 😀

  3. Although all up gyud kos pag-suporta ug lokal na mga salida, mauwaw ko mu-admit nga wala pa ko kasuway ug tan-aw ug bisag usa ka indie film sa sinehan. Kay either matungnan nga di kay ko kauyon sa basic premise sa salida nga naa, or usually, wa lang gyud koy kwarta. Musuway ra gyud nya ko puhon. Haha

  4. Never pa ko kitag indie na bisaya. Dili man sad sa di ganahan, di man ko movie guy kaayo. Ana rako mutan-aw ug naay manginvite. Pero if supporta nga pang local ang gikinahanglan, ngano man sad mubalibad, di ba?

  5. I love indie movies jud raba because I notice (and believe) that they are more creative and they capture jud unsa ila gusto nga i-impart nga message/lesson for their viewers, unlike sa kanang mainstream films nga pang masa kaayo. I even love (and listen of course!) indie music so much! And speaking of local, I really really like listening to VisPop songs too!

  6. Makalingaw man gyud ang sine usahay lang saputon ko kay ngano mahal na kaayo ang sine ron. Sauna ang sine pangmasa, mura syag great equalizer. Ma dato, Ma pobre..makaafford ug sine. Kay tungod namatay na ang mga sinehan sa una, asta ang undustriya wala na mi lambo.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *