Ang Future sa mga Conyo nga Bisaya

Daghan ang conyo nga mga Bisaya ron. Sa mga batan-on, maihap na lang sa tudlo ang mga straight og Binisaya. Bisan gani ang pag-Binisaya nako karon conyo man kaayo.

These past few years if makig-istorya ka sa mga batan-on, usually ilang tinubangan same ra sa inyong gibasa karon. Kon ingon ani na ang sinultihan sa mga batan-on ron, duna pa kahay future ang pinulongang Binisaya?

Kon ako imo kong pangutan-on, mao ni ang tulo ka butang mga posibleng mahitabo sa future natong mga Bisaya in terms of how conyo we’ve become:

 

1. Ang Conyo nga Binisaya can be in two terms: usa ka Binisaya with a few English words and the other one nga English with some Cebuano words.

Ikaw, asa man ka ani sa duha? For non-Cebuanos, makasabot ra ko kay most probably you’re trying to learn the language. And, interestingly, that’s great to know! If ganahan gyod kang makat-on og Binisaya, thank you for learning how we speak.

Ikaw nga Bisaya, komosta man ang imong pag-Binisaya? Galisod ba kag suwat ug sulti ginamit ang pinulongang Bisaya? Ngano man? (Hala, mora lagi nig exam da!)

 

2. More and more kids will be conyo kay ilang parents first language sa mga anak English. Para soshal!

Unsay first language sa imong anak? Kon duna na kay children someday, will you teach them Cebuano or English as their first language?

Unlike Japanese, French, Korean and other countries, known ang Philippines for being a country nga maayo mo-English ang most of its population. We also pride ourselves nga if we’re not from Manila, daghan nato at least 3 language ang nahibaw-an: Filipino, English and our own mother tongue. Pero unsa kahay padulngan ani kon dili na gani nato tudloan ang umaabot nga henerasyon sa pinulongang Binisaya?

 

3. Padayon gihapon ang advocacy sa mga organization nga nag-promote sa Cebuano language sa mga batan-on sa katilingban.

Daghang mga organisasyon diri sa Cebu ang padayon gihapon sa pag-encourage sa mga batan-on nga dili kalimtan ang Binisayang pinulongan. Dunay Basabalak (Cebu Poetry Night) sa Handuraw nga gi-organized sa TINTA, buhi ang musikang Binisaya pinaagi sa Vispop, ang BINISAYA walay kakapoyng nagpasundayag og mga salida sa katawhang Binisaya ngadto sa mga Bisaya.

Ang DepEd nagpatuman sa mother tongue-based education ngadto ron sa mga estudyante. Sa Cebu, dunay Binisayang Sinugbuanon (Cebuano) nga subject sa mga pupil sa Kinder hangtod sa Grade 2. Sa Senior High, duna na sad tay subject specified sa pag-discuss sa local literature. Ang pangutana ani kon giunsa ni pagtudlo ug unsa kahay feedback sa mga estudyante ug ginikanan ani.

And, for sure, daghan pang organization ang naghigugma sa pinulongang Binisaya ug padayon sa pag-showcase sa atong mother tongue ngadto sa Bisaya ug nagmahal sa kulturang Bisaya!

Dili na man tingali kadudahan nga magkadaghan ang conyo nga mga Bisaya. Ang tinuod nga problema nga kinahanglan natong tubagon mao kini: asa kaha padulong ang Binisaya kon magkadaghan na ang conyo sa katilingban?

 

PS

Ikaw, do you consider yourself a conyo? Galisod ba ka og Binisaya? Kon mao, ngano man?

About Rome Nicolas

Magsusulat sa Binisaya. Garbo iyang pagka-Bisaya. Hilig og kaon. Laagan. Tatak Bisaya. Padayon!

View all posts by Rome Nicolas →

22 Comments on “Ang Future sa mga Conyo nga Bisaya”

  1. Uyon gyud ko sa DepEd aning pagpatuman sa mother tongue-based education. Kung ako pa storyahon, maglisod gyud kog bisaya dire-dretso. Gadako man gud ko nga libog kaayo ug pinulungan sa balay. Akong mama Bicolana/Tagala, akong papa Bisaya nga Englisero gamay. Hahaha. Dili ko conyo paminawon, bisdak kaayo ko ug tono, pero dili dire-diretso. 😀

    1. Maayo gyod unta nga mapadayon ni, Hanna. Ug unta sakto sad pagkatudlo kay kuyaw na kon sayop, sayop sad ang makat-onan sa bata. 🙁

  2. Ako kay dili man jud ko bisaya, sa amo ah sa una kay ang inistoryahan kay lahi man pareho man native sa Mindanao ako parents bali belong ko sa indigenous people sa Mindanao. Pag high school nako naka maoh nako ug Ilongo ug Tagalog nya pag abot nako Cebu Bisaya nang dako. Nuon pud sagol pud ako inistoryahan kay mag bisaya ko na ai English gamay hehehe.

    1. Technically, Cebuano is not equal to Binisaya. I’ll discuss this sa future blog post unya. But most of us sagol man ang istoryahan especially if lain-lain nga place ang naadtoan ug gidak-an.

  3. My son first learned English then gamayng Bisaya pero naay Bisaya subject sa school nila so in fairness he knows na how to speak, count, and sing in Bisaya. Ma praktis ra jud. I agree that they need to learn their dialect while young para di kaayo subtractive ang effect.

  4. Wala na gayuy kaugmaon ang dalisay nga pinulingang binisaya kung atong ipatigbabaw ang atong pagka conyo. Pero dili man nato kalikayan nga adunay mga kahitaboan o mga sirkumstansya nga dili nato kapugngan ang pag gamit sa pinulungang inglis kay lagi usahay lisud man tugkaron ang uban mga pamulong. Ako usahay conyo jud ilabina gyud ug imong kahinabi kay dili gayud hanas sa pinulingang binisaya. Nindut kaayo kanang ilang gipasiugda nga mga programa alang sa pagdasig sa atong kabatan-unan para sa pagpalambo sa atong kaugalingong punulungan. Nindut gyud kaayo kana nga tulumanon ug ikapasigarbo gyud.

  5. I WAS definitely English with a little bit of Bisaya. It’s only been recently that I’ve fully embraced my ethnicity. Pero mangutana jud gihapon ko unsay meaning sa ubang words. HAHAHA!

  6. Nindut biya ang programa sa K-12 ron samot na sa mother tongue language. Para man sab ni sa pag preserve ug pagluwas sa atoang kaugalingong language para sa future (conyo sab d.i ko ani haha)

  7. Haha. I might be guilty…but not quite. Ambot bitaw sa akong anak, bisan ug mag Binisaya pa mi ug storya, mag Ininglis man gyud siya inig tubag. But she’s learning na. Hahaha. Matod pa niya…”I know Bisaya. Banana is saging!” Hahaha. Ug proud kaayo siya mustorya ani. Pero di pa siya kabalo mo Tagalog kay wala’y Tagalog sa balay except ni Kuya Cardo (Ang Probinsiyano). HAHAHAHA!

  8. Bisaya jud akong nakat.onan ayha english kay dili man conyo akong ginikanan apan nakat.on kog english kay mga mag.tutudlo man sad sila. Sakto nang naay bisaya na subject sa schools ron ky dghan nang dli kabawo mustorya og binisaya.

  9. Abi gyud nako ug conyo ka sa una. Sayud diay kay haskang bisaya-a diay nimo. Ako ganahon gyud ko na ang mga bata makabalo ug binisaya labi na katong mga nag-eskwela sa mga pribadong unibersidad. Hinaut na bisan pag maayo to mag-enlis, makalitok gihapon ug binisaya.

  10. Para nako lang, halos upat man gane akong lenggwahenga ginagamit taga-adlaw kay dili man sad ko taga-Cebu ug bisan pag Bisaya lage gihapon ang sinultian sa amoa sa Surigao del Sur, daghan gyud ug kalahian sa Binisaya ngaris Cebu nga mahug nalang nga lain napod siya nga pinulongan. Hahah. Pero para nako lang pod, di man tingae dali mawa ang Binisaya, pero naa lang gyuy musimang lage nga na-mention nimo ikaduha. Kanang mga ginikanan nga grabe usahay, murag pa-sosyal lang gyud para lang ingnon nga sosyal. Hahaha

  11. Among pamilya kay gikan sa Manila. And tungod kay nabalhin man mi sa Visayas maong nag kat.on mig bisaya. Kamao man sad ko magbisaya pero mas prefered gyud nako mag tagalog or mag english labi nag para ma enhance ang pag speak and write sa school. Karon ra ko kabalo nga naa diay ngana ang and DepEd. Wala mana sa among panahon huhu.

  12. Kanindot magbinisaya ah.. Di man sad nako ma.consider as conyo.. kay if mag.english ko.. english sad tanan… pero if magbisaya. bisaya pud tanan.. Pero makaulit usahay ng mga conyo btaw..haha

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *